![]()
آسانسورها حاصل عملکرد هماهنگ مجموعهای از قطعات مکانیکی و الکترونیکی پیشرفته هستند. در میان این تجهیزات، لودسل آسانسور (Elevator Load Cell) یا سیستم سنجش وزن، نقشی کلیدی و غیرقابل انکار در تضمین امنیت مسافران و حفاظت از تجهیزات ایفا میکند. این مطلب به صورت تخصصی به بررسی این قطعه میپردازد.
۱. لودسل آسانسور چیست ؟
لودسل آسانسور یک سنسور الکترونیکی دقیق است که وظیفه اصلی آن اندازهگیری لحظهای وزن داخل کابین آسانسور است. این قطعه برخلاف لودسلهای صنعتی که برای توزین دقیق (مانند باسکول) استفاده میشوند، عمدتاً به عنوان یک سیستم حفاظتی برای تشخیص اضافهبار (Overload) به کار میرود.
در حالت عمومی تر و کلی تر لودسل (Load Cell) یک نوع حسگر یا مبدل (Transducer) است که نیروی مکانیکی (مانند وزن، فشار یا کشش) را به یک سیگنال الکتریکی قابل اندازهگیری تبدیل میکند. این سیگنال الکتریکی معمولاً ولتاژ است و مقدار آن متناسب با نیروی وارد شده به لودسل میباشد. به عبارت سادهتر، لودسل یک ترازوی الکترونیکی بسیار دقیق است که به ما امکان میدهد وزن اجسام یا نیروی وارد بر یک سازه را به صورت دیجیتالی بخوانیم.
جزء اصلی در ساختار یک لودسل، استرین گیج (Strain Gauge) یا “کرنشسنج” است. استرین گیج یک مقاومت الکتریکی بسیار حساس است که با تغییر شکل فیزیکی (کرنش)، مقاومت الکتریکی آن نیز تغییر میکند. این استرین گیجها بر روی یک بدنه فلزی (معمولاً از جنس فولاد آلیاژی، فولاد ضد زنگ یا آلومینیوم) که دارای طراحی مهندسی دقیقی است، چسبانده میشوند.

اهمیت و ضرورت استفاده از لودسل در آسانسور:
- ایمنی مسافران: اصلیترین دلیل استفاده از لودسل، جلوگیری از حرکت آسانسور در شرایطی است که وزن داخل کابین از ظرفیت مجاز آن بیشتر باشد. این کار از بروز حوادث فاجعهبار ناشی از سقوط یا نقص فنی در سیستم ترمز و تعلیق جلوگیری میکند.
- حفاظت از تجهیزات آسانسور: اضافهبار فشار بسیار زیادی به موتور، گیربکس، سیم بکسلها، ریلها و سیستم ترمز وارد میکند. این فشار باعث استهلاک سریع قطعات، افزایش هزینههای نگهداری و تعمیرات و کاهش عمر مفید آسانسور میشود. لودسل با ممانعت از حرکت در این شرایط، مانند یک نگهبان از کل سیستم محافظت میکند.
- الزامات قانونی و استاندارد: بر اساس استانداردهای ملی و بینالمللی آسانسور (مانند استاندارد ملی ایران و استاندارد اروپایی EN 81)، تمام آسانسورهای مسافری و باری موظف به تجهیز شدن به سیستم تشخیص اضافهبار هستند. عدم وجود این سیستم به منزله عدم دریافت گواهی استاندارد و تأییدیه ایمنی است.
- بهینهسازی عملکرد (در سیستمهای پیشرفته): در برخی آسانسورهای مدرن، اطلاعات دریافتی از لودسل برای بهینهسازی حرکت و تخصیص هوشمند کابینها در ساختمانهای پرترافیک (Destination Control Systems) نیز استفاده میشود.
۲. طرز کار لودسل
قطعه اصلی لودسل آسانسور، استرین گیج (Strain Gauge) است. فرآیند کار به شرح زیر است:
- اعمال وزن: با ورود مسافران یا بار به داخل کابین، وزن کل افزایش یافته و این نیرو به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به لودسل منتقل میشود.
- تغییر شکل فیزیکی: بدنه فلزی و مهندسیشده لودسل تحت این نیرو، به میزان بسیار ناچیزی (در حد میکرون) تغییر شکل میدهد (فشرده، کشیده یا خم میشود).
- تغییر مقاومت الکتریکی: استرین گیجهایی که با دقت بالا روی بدنه لودسل چسبانده شدهاند، همراه با آن تغییر شکل میدهند. این تغییر شکل فیزیکی باعث تغییر در مقاومت الکتریکی سیمهای نازک داخل استرین گیج میشود.
- تولید سیگنال ولتاژ: استرین گیجها در یک مدار الکتریکی به نام پل وتستون (Wheatstone Bridge) قرار دارند. تغییر مقاومت باعث به هم خوردن تعادل این پل و ایجاد یک سیگنال ولتاژ بسیار ضعیف (در حد میلیولت) میشود. مقدار این ولتاژ با وزن داخل کابین نسبت مستقیم دارد.
- پردازش سیگنال: این سیگنال ضعیف به یک کارت یا ماژول کنترلی (Control Unit) ارسال میشود. این ماژول سیگنال را تقویت، فیلتر و به یک مقدار قابل فهم برای تابلو فرمان آسانسور تبدیل میکند.
- ارسال فرمان به تابلو: ماژول کنترلی به طور مداوم وزن را با مقدار ظرفیت مجاز آسانسور که قبلاً در آن برنامهریزی شده مقایسه میکند. اگر وزن از حد مجاز فراتر رود، ماژول یک سیگنال “اضافهبار” به تابلو فرمان اصلی آسانسور ارسال میکند.
- فعالسازی سیستم هشدار: تابلو فرمان با دریافت این سیگنال، از بسته شدن دربها و حرکت کابین جلوگیری کرده و همزمان یک آلارم صوتی (بوق ممتد) و یک پیام تصویری (مانند “Overload” یا آیکون مربوطه) را فعال میکند تا مسافران از وضعیت مطلع شوند.
کارت لودسل یا ماژول لودسل چیست؟
همانطور که گفته شد، سیگنال خروجی از سنسور لودسل بسیار ضعیف (در حد چند میلیولت) و نویزپذیر است. این سیگنال به طور مستقیم برای کنترلرها (مانند PLC)، میکروکنترلرها (مانند آردوینو) یا نمایشگرهای وزن قابل استفاده نیست.
کارت یا ماژول لودسل یک مدار الکترونیکی واسط است که وظایف زیر را انجام میدهد:
- تقویت سیگنال (Amplification): سیگنال ضعیف میلیولتی را تا چندین برابر تقویت میکند تا به سطح ولتاژ قابل قبولی برسد.
- تبدیل آنالوگ به دیجیتال (ADC): سیگنال تقویتشده که ماهیت آنالوگ دارد را به یک مقدار عددی دیجیتال تبدیل میکند. این عدد دیجیتال همان وزنی است که توسط کامپیوتر یا نمایشگر قابل خواندن است.
- فیلترینگ نویز (Noise Filtering): نویزهای الکتریکی محیطی را از سیگنال اصلی حذف میکند تا اندازهگیری دقیق و پایداری حاصل شود.
۳. انواع لودسل آسانسور بر اساس محل نصب
لودسلهای آسانسور بر اساس محل نصب و ساختار فیزیکی به چند دسته اصلی تقسیم میشوند. انتخاب نوع مناسب به طراحی آسانسور (کششی یا هیدرولیک) و ملاحظات فنی بستگی دارد.
الف) لودسلهای زیرکابینی (Under-Cabin Load Cells)
- محل نصب: این لودسلها بین شاسی (یوک) کابین و کف کابین نصب میشوند. معمولاً به صورت صفحهای یا مجموعهای از چند سنسور در گوشههای کابین قرار میگیرند.
- مزایا: اندازهگیری مستقیم وزن داخل کابین، دقت بالا، عدم تأثیرپذیری از وزن زنجیر جبران و تراول کابل.
- معایب: نصب پیچیدهتر که معمولاً باید در مرحله ساخت کابین انجام شود، هزینه بالاتر.
- انواع: لودسلهای صفحهای (Plate), لودسلهای فشاری (Compression).

ب) لودسلهای سیم بکسلی (Rope Load Cells)
- محل نصب: این نوع لودسل مستقیماً روی یک یا چند رشته از سیم بکسلهای اصلی آسانسور نصب میشود. آنها با استفاده از یک مکانیزم گیرهای، خمش بسیار جزئی در سیم بکسل را که ناشی از تغییر وزن است، اندازهگیری میکنند.
- مزایا: نصب بسیار آسان و سریع، قابلیت نصب روی آسانسورهای موجود بدون نیاز به تغییرات اساسی در کابین.
- معایب: دقت کمی پایینتر نسبت به مدل زیرکابینی، نیاز به کالیبراسیون مجدد در صورت تعویض سیم بکسلها.

ج) لودسلهای سر بکسل (Rope Termination Load Cells)
- محل نصب: این لودسلها در نقطه اتصال سیم بکسلها به شاسی کابین (سربکسل) یا در موتورخانه در نقطه اتصال انتهایی سیم بکسلها نصب میشوند. آنها به شکل حلقوی (Donut/Ring) یا پین (Pin) هستند و نیروی کشش کل سیم بکسلها را اندازهگیری میکنند.
- مزایا: دقت خوب، نصب نسبتاً آسان در نقاط اتصال، پایداری بالا.
- معایب: وزن زنجیر جبران و تراول کابل ممکن است بر اندازهگیری تأثیر بگذارد که باید در کالیبراسیون لحاظ شود.

جدول مقایسه انواع لودسل بر اساس محل نصب
| نوع لودسل | محل نصب | مزایا | معایب |
|---|---|---|---|
| زیرکابینی | زیر کف کابین | دقت بسیار بالا، اندازهگیری مستقیم | نصب پیچیده، هزینه بالا |
| سیم بکسلی | روی سیم بکسلها | نصب بسیار آسان و سریع | دقت پایینتر، حساس به تغییرات سیم بکسل |
| سر بکسل | در نقطه اتصال سیم بکسلها | دقت خوب، پایداری بالا | تأثیرپذیری از وزن تجهیزات معلق |
۴. انواع لودسل آسانسور بر اساس نوع نیرو
لودسلها بر اساس جهت نیرویی که اندازهگیری میکنند و همچنین ساختار فیزیکیشان به چند دسته اصلی تقسیم میشوند:
- لودسل کششی (Tension Load Cell)
- لودسل فشاری (Compression Load Cell)
- لودسل خمشی (Bending/Shear Beam Load Cell)
- لودسل تک پایه (Single Point Load Cell)
- لودسل پیچشی (Torsion Load Cell)
نوع نیروی لودسل آسانسور با توجه به محل نصب
همانطور که در بخش قبلی اشاره شد، ما سه محل اصلی برای نصب لودسل در آسانسور داریم. هر کدام از این محلها از یک نوع خاص از لودسل (بر اساس نیروی وارده) استفاده میکنند:
۱. لودسلهای زیرکابینی (Under-Cabin) -> عمدتاً لودسل فشاری (Compression Load Cell)
- چرا فشاری است؟ در این روش، لودسلها (معمولاً چند عدد در گوشههای شاسی) بین کف کابین و شاسی اصلی قرار میگیرند. تمام وزن کابین، مسافران و بار به صورت مستقیم روی این سنسورها فشار وارد میکند. این دقیقاً معادل عملکرد یک ترازوی دیجیتال است که شما روی آن میایستید.
- شکل ظاهری: این لودسلها معمولاً به شکل دیسکهای تخت (Pancake)، بلوکهای مکعبی یا استوانهای کوتاه هستند که برای تحمل فشار مستقیم طراحی شدهاند.
۲. لودسلهای سیم بکسلی (Rope Mount) -> عمدتاً لودسل خمشی/برشی (Bending/Shear Beam Load Cell)
- چرا خمشی است؟ این نوع لودسل نیروی کشش مستقیم سیم بکسل را اندازهگیری نمیکند. در عوض، با استفاده از سه نقطه تماس، یک خمش بسیار جزئی در مسیر سیم بکسل ایجاد میکند. با افزایش وزن کابین، کشش سیم بکسل بیشتر میشود و سیم بکسل تلاش میکند به حالت صاف برگردد. این تلاش، نیرویی را به نقطه وسطی لودسل وارد میکند که باعث خم شدن یک تیرچه (Beam) در داخل بدنه لودسل میشود. استرین گیجهای نصب شده روی این تیرچه، میزان خمش را به سیگنال الکتریکی تبدیل میکنند.
- نکته کلیدی: پس این مدل، یک لودسل از نوع Bending Beam یا Shear Beam است که به روشی هوشمندانه برای اندازهگیری غیرمستقیم کشش طناب به کار گرفته شده است.
۳. لودسلهای سر بکسل (Rope Termination) -> میتواند کششی، فشاری یا خمشی باشد.
این بخش متنوعترین حالت است و بسته به طراحی دقیق لودسل، میتواند هر سه نوع اصلی را شامل شود:
- حالت کششی (Tension): اگر لودسل به صورت سری در مسیر سیم بکسل یا اتصال آن قرار گیرد (مانند لودسلهای S-Type)، مستقیماً تحت کشش قرار میگیرد. وزن کابین لودسل را از دو طرف میکشد.
- حالت فشاری (Compression): برخی از این لودسلها به شکل یک حلقه یا واشر ضخیم (Donut Load Cell) طراحی شدهاند. پیچ اصلی سربکسل از داخل این حلقه عبور میکند. وقتی سیم بکسل کشیده میشود، مهره یا گل پیچ، این حلقه را به شاسی فشار میدهد و نیروی فشاری اندازهگیری میشود.
- حالت خمشی/برشی (Bending/Shear Pin): در این طراحی پیشرفته، خودِ پین یا محور اصلی که سربکسل به آن متصل است، با یک لودسل پین (Load Pin) جایگزین میشود. وقتی نیروی کشش به سربکسل وارد میشود، این پین تحت نیروی برشی (Shear Force) قرار میگیرد و استرین گیجهای داخل پین این نیرو را اندازه میگیرند.
جدول خلاصه انواع لودسل بر اساس نیرو با توجه به محل نصب
| محل نصب در آسانسور | نوع اصلی لودسل (بر اساس نیرو) | توضیح عملکرد |
|---|---|---|
| زیر کابین | فشاری (Compression) | وزن کابین مستقیماً سنسور را فشار میدهد. |
| روی سیم بکسل | خمشی / برشی (Bending/Shear) | خمش جزئی در سیم بکسل، تیغه داخلی لودسل را خم میکند. |
| در نقطه اتصال سربکسل | کششی، فشاری یا خمشی | بسته به طراحی (S-Type، حلقهای، یا پین) نیرو را اندازهگیری میکند. |
لودسلهای تکپایه (Single Point) و پیچشی (Torsion) معمولاً در آسانسورها کاربرد ندارند.
۵. اجزای اصلی یک سیستم سنجش وزن آسانسور
یک سیستم کامل لودسل آسانسور تنها شامل سنسور نیست، بلکه از اجزای زیر تشکیل شده است:
- سنسور لودسل (Sensor): قطعه مکانیکی-الکترونیکی که نیرو را حس میکند.
- واحد کنترل (Control Unit): جعبه الکترونیکی که سیگنال سنسور را دریافت و پردازش میکند. این واحد معمولاً دارای پتانسیومتر یا دکمههایی برای کالیبراسیون (تنظیم نقطه صفر و نقطه اضافهبار) است.
- کابل ارتباطی: کابل شیلددار مخصوصی که سنسور را به واحد کنترل متصل میکند تا از تأثیر نویزهای الکترومغناطیسی جلوگیری شود.
- نمایشگر (اختیاری): در برخی مدلها یک نمایشگر کوچک برای نمایش وزن لحظهای و تسهیل فرآیند کالیبراسیون روی واحد کنترل وجود دارد.
۶. نصب و کالیبراسیون لودسل آسانسور
نصب و تنظیم لودسل یک فرآیند تخصصی است و باید توسط تکنسین مجرب آسانسور انجام شود. مراحل کلی آن به شرح زیر است:
- نصب مکانیکی: سنسور لودسل در محل مناسب خود (زیر کابین، روی سیم بکسل و…) با رعایت دقیق دستورالعمل شرکت سازنده نصب میشود.
- اتصالات الکتریکی: کابل سنسور به ورودی مربوطه در واحد کنترل و خروجیهای واحد کنترل به ورودی اضافهبار در تابلو فرمان آسانسور متصل میشود.
- کالیبراسیون نقطه صفر (Tare): در حالی که کابین کاملاً خالی است، تنظیمات مربوط به نقطه صفر روی واحد کنترل انجام میشود تا وزن خود کابین و تجهیزات متصل به آن را به عنوان مبنای صفر در نظر بگیرد.
- کالیبراسیون نقطه اضافهبار (Overload Setting): وزنههای استاندارد معادل ظرفیت نامی آسانسور داخل کابین قرار داده میشوند. سپس، تنظیمات واحد کنترل به گونهای انجام میشود که اگر وزنی حتی کمی بیشتر از این مقدار وارد شود، رله خروجی اضافهبار فعال گردد. این نقطه معمولاً روی 110% ظرفیت نامی تنظیم میشود.
- تست نهایی: پس از کالیبراسیون، سیستم با قرار دادن وزن بیش از حد مجاز تست میشود تا از عملکرد صحیح آلارم و جلوگیری از حرکت اطمینان حاصل شود.
۷. عیبیابی و مشکلات رایج لودسل آسانسور
عیب یابی لودسل یک فرآیند تخصصی است و باید توسط تکنسین مجرب آسانسور انجام شود. مشکلات رایج، دلایل احتمالی عیوب لودسل و راه حل های آن در جدول زیر ارایه شده اند :
| مشکل | دلایل احتمالی | راهحل |
|---|---|---|
| آلارم اضافهبار کاذب (کابین خالی است ولی آلارم میدهد) | 1. کالیبراسیون نادرست نقطه صفر. 2. آسیب دیدن سنسور یا کابل. 3.نویز الکتریکی شدید در محیط. 4.خرابی واحد کنترل | 1. کالیبراسیون مجدد. 2.بازرسی فیزیکی کابل و سنسور و تست مقاومت. 3.بررسی شیلد کابل و ارتینگ سیستم. 4.تعویض واحد کنترل |
| عدم عملکرد در حالت اضافهبار (اضافهبار است ولی آلارم نمیدهد) | 1. کالیبراسیون نادرست نقطه اضافهبار. 2. قطع بودن کابل یا اتصالات. 3.خرابی کامل سنسور یا واحد کنترل. 4.مشکل در سیمکشی به تابلو فرمان | 1. کالیبراسیون مجدد با وزنههای استاندارد. 2. بررسی تمام اتصالات و سلامت کابل. 3.تست قطعات و تعویض قطعه معیوب. 4.بررسی مسیر سیگنال تا تابلو فرمان |
| نمایش وزن ناپایدار و متغیر | 1. شل بودن اتصالات مکانیکی سنسور. 2. آسیب دیدگی جزئی کابل (قطعی و وصلی) 3.نفوذ رطوبت به داخل سنسور | 1. محکم کردن پیچهای نصب سنسور. 2.تعویض کابل ارتباطی. 3.بررسی و در صورت لزوم تعویض سنسور |
8. معیارهای انتخاب و خرید لودسل آسانسور
انتخاب لودسل مناسب برای آسانسور یک تصمیمگیری فنی است که مستقیماً بر ایمنی، عملکرد صحیح و طول عمر آسانسور تأثیر میگذارد. این انتخاب صرفاً بر اساس قیمت یا یک مشخصه خاص صورت نمیگیرد، بلکه باید مجموعهای از معیارها را در نظر گرفت. در ادامه به تفصیل این معیارها را بررسی میکنیم.

۱. معیارهای فنی و عملکردی (Technical Criteria)
این بخش مهمترین و اولین قدم در انتخاب لودسل است.
الف) نوع لودسل و محل نصب (Load Cell Type)
این اولین و اساسیترین تصمیم است که بر اساس شرایط پروژه گرفته میشود:
- لودسل زیرکابینی (Under-Cabin):
- چه زمانی انتخاب شود؟ بهترین گزینه برای آسانسورهای جدید که در مرحله طراحی و ساخت کابین هستند.
- چرا؟ دقت بسیار بالایی دارد زیرا وزن را به صورت مستقیم از کف کابین اندازهگیری میکند و تحت تأثیر وزن تراول کابل یا زنجیر جبران قرار نمیگیرد.
- لودسل سیم بکسلی (Rope Mount):
- چه زمانی انتخاب شود؟ ایدهآل برای پروژههای بازسازی، سرویس و استانداردسازی آسانسورهای قدیمی که فاقد سیستم سنجش وزن هستند.
- چرا؟ نصب آن بسیار سریع و آسان است و نیاز به هیچگونه تغییر در ساختار کابین ندارد.
- لودسل سر بکسل (Rope Termination):
- چه زمانی انتخاب شود؟ گزینهای عالی برای آسانسورهای کششی، به خصوص سیستمهای بدون موتورخانه (MRL) که فضای محدودی دارند.
- چرا؟ دقت خوبی را با نصب نسبتاً ساده ترکیب میکند و در نقطه اتصال سیم بکسلها (که یک نقطه تمرکز نیرو است) نصب میشود.
ب) ظرفیت نامی لودسل (Rated Capacity)
- اهمیت: ظرفیت لودسل باید متناسب با ظرفیت آسانسور باشد.
- چگونه انتخاب کنیم؟ ظرفیت سیستم سنجش وزن باید برابر یا کمی بیشتر از ظرفیت نامی آسانسور باشد. برای مثال، برای یک آسانسور ۸ نفره با ظرفیت ۶۰۰ کیلوگرم، باید سیستمی با ظرفیت حداقل ۶۰۰ کیلوگرم انتخاب شود.
- نکته مهم: انتخاب ظرفیت بسیار بالاتر از حد نیاز (Over-engineering) میتواند باعث کاهش حساسیت و دقت سنسور در وزنهای پایینتر شود. برعکس، ظرفیت پایینتر از حد نیاز خطر آسیب دیدن دائمی سنسور را به همراه دارد.
ج) سازگاری با تابلو فرمان آسانسور (Controller Compatibility)
- خروجی سیستم: واحد کنترل لودسل (Control Unit) معمولاً یک خروجی رله (Relay) دارد. باید اطمینان حاصل کنید که نوع این رله (Normally Open/NO یا Normally Closed/NC) و ولتاژ کاری آن با ورودی “اضافهبار” (Overload) در تابلو فرمان آسانسور شما سازگار است. اکثر سیستمها هر دو حالت NO و NC را پشتیبانی میکنند.
- سیگنالهای دیگر: برخی مدلهای پیشرفتهتر ممکن است خروجیهای دیگری مانند سیگنال آنالوگ برای نمایش وزن یا خروجیهای دیگر برای حالتهای “کابین خالی” یا “بار کامل” داشته باشند که میتواند برای سیستمهای مدیریت هوشمند ساختمان مفید باشد.
۲. معیارهای فیزیکی و محیطی (Physical & Environmental Criteria)
این معیارها به دوام و پایداری لودسل در محیط کار کمک میکنند.
الف) ابعاد فیزیکی و روش نصب
- لودسل باید از نظر ابعاد فیزیکی با فضای موجود در محل نصب همخوانی داشته باشد.
- در لودسلهای سیم بکسلی، قطر شیار لودسل باید دقیقاً با قطر سیم بکسل آسانسور مطابقت داشته باشد.
- در لودسلهای زیرکابینی یا سر بکسل، الگوی سوراخهای پیچ و ابعاد کلی باید با شاسی کابین یا سربکسل سازگار باشد.
ب) جنس بدنه و کیفیت ساخت
- لودسلها معمولاً از فولاد آلیاژی آبکاری شده (Nickel-Plated Alloy Steel) یا فولاد ضدزنگ (Stainless Steel) ساخته میشوند. فولاد ضدزنگ مقاومت بسیار بالاتری در برابر خوردگی و رطوبت دارد و برای محیطهای مرطوب یا با شرایط خاص انتخاب بهتری است.
- کیفیت ساخت بالا تضمینکننده مقاومت در برابر خستگی مکانیکی ناشی از بارگذاریهای مکرر است.
ج) درجه حفاظت (IP Rating)
- کد IP (Ingress Protection) مقاومت قطعه در برابر نفوذ گرد و غبار و آب را نشان میدهد.
- برای محیط چاه آسانسور، حداقل IP65 توصیه میشود که به معنای محافظت کامل در برابر گرد و غبار و پاشش آب است. IP بالاتر (مانند IP67) به معنای دوام و اطمینان بیشتر در بلندمدت است.
۳. معیارهای تجاری و پشتیبانی (Commercial & Support Criteria)
این معیارها تضمینکننده یک خرید مطمئن و بدون دردسر در آینده هستند.
الف) اعتبار برند و گواهینامهها (Brand Reputation & Certification)
- همیشه برندهای معتبر و شناختهشده در صنعت آسانسور مانند Dinacell, Fermator, Pizzato را به برندهای ناشناس ترجیح دهید. این برندها امتحان خود را پس دادهاند و محصولاتشان دارای قابلیت اطمینان بالایی است.
- اطمینان حاصل کنید که محصول دارای استانداردهای لازم مانند CE (استاندارد اروپا) و مطابق با الزامات استاندارد ملی آسانسور ایران و یااروپا (EN 81) است.
ب) سهولت نصب و کالیبراسیون (Ease of Installation & Calibration)
- یک سیستم خوب باید دارای راهنمای نصب واضح و کامل باشد.
- واحد کنترل باید دارای تنظیمات ساده و قابل فهم (معمولاً با پتانسیومتر یا دکمههای فشاری) برای تنظیم نقطه صفر (کابین خالی) و نقطه اضافهبار باشد. وجود یک نمایشگر کوچک روی واحد کنترل، فرآیند کالیبراسیون را بسیار سادهتر میکند.
ج) گارانتی و خدمات پس از فروش
- از فروشنده در مورد مدت زمان گارانتی و شرایط آن سؤال کنید.
- اطمینان حاصل کنید که برند انتخابی در ایران نمایندگی معتبر و پشتیبانی فنی مناسبی دارد تا در صورت بروز مشکل یا نیاز به قطعات یدکی، بتوانید به راحتی خدمات دریافت کنید.
د) قیمت و ارزش خرید (Price vs. Value)
- لودسل یک قطعه ایمنی است، نه یک کالای لوکس. هرگز کیفیت و ایمنی را فدای قیمت پایینتر نکنید.
- هزینه ناشی از خرابی یک لودسل نامرغوب (شامل توقف آسانسور، هزینه تعمیرات و خطرات ایمنی) بسیار بیشتر از تفاوت قیمت اولیه بین یک برند معتبر و یک برند ناشناس خواهد بود. به دنبال بهترین ارزش خرید باشید، نه لزوماً ارزانترین قیمت.
جدول خلاصه معیارهای انتخاب لودسل آسانسور
| معیار | نکات کلیدی که باید بررسی شود |
|---|---|
| نوع و محل نصب | متناسب با پروژه (جدید یا بازسازی)، انتخاب بین زیرکابینی، سیم بکسلی یا سر بکسل. |
| ظرفیت نامی | باید برابر یا کمی بیشتر از ظرفیت نامی آسانسور (بر حسب کیلوگرم) باشد. |
| سازگاری | سازگاری خروجی رله (NO/NC) با ورودی اضافهبار تابلو فرمان. |
| ابعاد فیزیکی | تطابق ابعاد، قطر شیار (برای مدل سیم بکسلی) و محل پیچها با محل نصب. |
| کیفیت ساخت | ترجیحاً فولاد ضدزنگ، کیفیت ساخت بالا برای مقاومت در برابر خستگی. |
| درجه حفاظت (IP) | حداقل IP65 برای مقاومت در برابر گرد و غبار و رطوبت. |
| اعتبار برند | انتخاب برندهای معتبر و شناختهشده با گواهینامههای استاندارد (CE, EN 81). |
| نصب و کالیبراسیون | وجود راهنمای واضح و سادگی تنظیمات روی واحد کنترل. |
| گارانتی و پشتیبانی | گارانتی معتبر و وجود خدمات پس از فروش در دسترس. |
| قیمت | تمرکز بر ارزش خرید و قابلیت اطمینان بلندمدت، نه صرفاً قیمت پایین. |
با در نظر گرفتن این معیارها به صورت جامع، میتوانید بهترین و مناسبترین لودسل را برای آسانسور خود انتخاب کرده و ایمنی و عملکرد صحیح آن را برای سالهای متمادی تضمین کنید.
9.آیا سنسور اضافه بار آسانسور همان لودسل است؟
در آسانسورهای مدرن، بله، بخش اصلی و هسته مرکزی “سنسور اضافهبار” همان “لودسل” است. اما این دو واژه کاملاً مترادف نیستند.
تشبیه ساده: پردازنده (CPU) در مقابل کامپیوتر
- لودسل (Load Cell): مانند پردازنده (CPU) یک کامپیوتر است. این قطعه، هسته اصلی پردازش و حس کردن است. CPU محاسبات را انجام میدهد و لودسل وزن را اندازهگیری میکند. به تنهایی، یک CPU کاربرد زیادی ندارد.
- سیستم سنسور اضافهبار (Overload Sensor System): مانند یک کامپیوتر کامل است. این سیستم شامل CPU (یعنی لودسل)، به علاوه مادربرد، رم، منبع تغذیه و خروجیها (مانیتور) است. کل این مجموعه یک کار مشخص را انجام میدهد.
حالا بیایید این تشبیه را به دنیای واقعی آسانسور بیاوریم:
تفکیک فنی: قطعه در مقابل سیستم
۱. لودسل (Load Cell)
لودسل یک قطعه (Component) یا یک مبدل (Transducer) است. وظیفه آن بسیار مشخص است:
- یک نیروی فیزیکی (وزن) را دریافت میکند.
- آن را به یک سیگنال الکتریکی بسیار ضعیف (معمولاً در حد میلیولت) تبدیل میکند.
لودسل به تنهایی “نمیفهمد” که اضافهبار چیست. او فقط وزن را گزارش میدهد. مانند دماسنجی که فقط دما را نشان میدهد، نه اینکه بگوید هوا “گرم” یا “سرد” است.
۲. سیستم سنجش اضافهبار (Overload Sensing System)
این یک سیستم کامل (System) است که برای انجام یک وظیفه (Function) مشخص طراحی شده است: تشخیص وضعیت اضافهبار و اطلاع دادن به تابلو فرمان. این سیستم از چند بخش تشکیل شده است:
- بخش حسگر (Sensing Part): این بخش همان لودسل(ها) است.
- بخش پردازشگر (Control Unit/Module): این یک برد الکترونیکی کوچک است که سیگنال ضعیف از لودسل را دریافت میکند، آن را تقویت و پردازش میکند. روی این برد تنظیماتی (معمولاً پتانسیومتر یا دکمه) برای کالیبراسیون وجود دارد. شما روی این ماژول تعریف میکنید که “وزن صفر” (کابین خالی) چقدر است و “نقطه اضافهبار” (مثلاً ۸۰۰ کیلوگرم) کجاست.
- بخش خروجی (Output Part): این ماژول کنترل، یک خروجی (معمولاً یک رله) دارد. وقتی وزن اندازهگیری شده توسط لودسل از نقطهای که شما به عنوان اضافهبار تعریف کردهاید بیشتر شود، این رله فعال میشود و یک سیگنال به تابلو فرمان آسانسور میفرستد.
بنابراین، وقتی یک تکنسین آسانسور میگوید “سنسور اضافهبار را نصب کردم”، او در واقع کل این سیستم (لودسل + ماژول کنترل + سیمکشی) را نصب کرده است.
چرا این سردرگمی وجود دارد؟
در آسانسورهای بسیار قدیمی، قبل از استفاده گسترده از لودسلها، “سنسور اضافهبار” یک سوئیچ مکانیکی ساده (Microswitch) بود. این سوئیچ زیر کف کابین نصب میشد و وقتی وزن از حد مشخصی بیشتر میشد، فنرهای زیر کابین فشرده شده و به صورت فیزیکی این کلید را فشار میدادند. آن دستگاه واقعاً یک “لودسل” نبود، بلکه فقط یک سوئیچ ساده بود.
با پیشرفت تکنولوژی، لودسلهای دقیق و الکترونیکی جایگزین آن سوئیچهای مکانیکی شدند. به همین دلیل، نام قدیمی (“سنسور اضافهبار”) روی سیستم جدید باقی ماند.
جدول مقایسه لودسل و سنسور اضافه بار
| ویژگی | لودسل (Load Cell) | سنسور اضافهبار (Overload Sensor) |
|---|---|---|
| تعریف | یک قطعه مبدل نیرو به سیگنال الکتریکی | یک سیستم کامل برای تشخیص و اعلام اضافهبار |
| وظیفه | اندازهگیری دقیق و پیوسته وزن | تشخیص یک وضعیت (آیا اضافهبار رخ داده یا نه؟) |
| خروجی | سیگنال الکتریکی آنالوگ و خام (میلیولت) | سیگنال دیجیتال و مشخص (رله باز/بسته) |
| استفاده در صنعت | در گفتگوهای عامیانه و روزمره، این دو واژه به جای هم استفاده میشوند. | در مستندات فنی و مهندسی، این دو مفهوم از هم جدا هستند. |
پس در پاسخ به این سوال:
بله، امروزه وقتی صحبت از سنسور اضافهبار آسانسور میشود، منظور سیستمی است که بخش اصلی آن یک یا چند لودسل است. اما از نظر فنی، لودسل تنها یکی از اجزای تشکیلدهنده آن سیستم است.
نتیجهگیری
لودسل آسانسور صرفاً یک قطعه جانبی نیست، بلکه یکی از بخش های اصلی ایمنی در هر آسانسور است. عملکرد صحیح این سیستم، تضمینکننده آرامش خاطر مسافران و سلامت بلندمدت کل مجموعه آسانسور میباشد. انتخاب، نصب، کالیبراسیون و نگهداری صحیح این قطعه توسط افراد متخصص، یک سرمایهگذاری ضروری برای هر ساختمان است.
بدون دیدگاه