راهنمای کامل نصب آسانسور در ساختمان قدیمی ( مراحل )

نکته طلایی و سریع : برای نصب آسانسور در ساختمان قدیمی، طبق ماده ۶ قانون تملک آپارتمان‌ها، رضایت اکثریت مالکین (بیش از نصف) که مالک بیش از نیمی از مساحت کل آپارتمان‌ها باشند نیاز است.

نصب آسانسور در ساختمان‌هایی که از ابتدا برای آن طراحی نشده‌اند، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های بهسازی و افزایش ارزش ملک محسوب می‌شود. این اقدام نه تنها رفاه و آسایش ساکنین، به‌ویژه افراد سالمند و کم‌توان را به ارمغان می‌آورد، بلکه ارزش ملک را نیز به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. با این حال، این فرآیند پیچیدگی‌های خاص خود را دارد و نیازمند آگاهی کامل از جنبه‌های حقوقی، بررسی دقیق فنی، مدیریت مالی و برنامه‌ریزی اجرایی است. در این مطلب به صورت گام به گام و با جزئیات ، تمام آنچه برای نصب موفق آسانسور در یک ساختمان قدیمی نیاز دارید را بررسی می‌کنیم.

---

---

بخش اول: جنبه‌های حقوقی و قانونی؛ اولین و مهم‌ترین گام

قبل از هرگونه اقدام فنی یا مالی، عبور از موانع قانونی و کسب رضایت همسایگان، حیاتی‌ترین بخش پروژه است. نادیده گرفتن این مرحله می‌تواند کل پروژه را متوقف کرده و منجر به اختلافات شدید حقوقی شود.

---

---

۱. قانون تملک آپارتمان‌ها و اهمیت رضایت ساکنین

نصب آسانسور به معنای تغییر در مشاعات ساختمان (بخش‌های مشترک مانند راه‌پله، حیاط یا نورگیر) است. طبق ماده ۶ قانون تملک آپارتمان‌ها، اداره و استفاده از قسمت‌های مشترک باید با رضایت اکثریت مالکین باشد.

• قانون قدیم در مقابل رویه جدید: در گذشته، تفسیر سخت‌گیرانه از قانون، رضایت ۱۰۰ درصدی تمام مالکین را برای هرگونه تغییر در مشاعات الزامی می‌دانست. این موضوع عملاً نصب آسانسور را در بسیاری از ساختمان‌ها غیرممکن می‌کرد، زیرا مخالفت حتی یک واحد کافی بود تا پروژه متوقف شود.
• قانون جدید و تسهیل فرآیند: خوشبختانه، با توجه به نیاز جامعه و افزایش تعداد ساختمان‌های قدیمی فاقد آسانسور، رویه‌های قانونی و بخشنامه‌های جدید، این فرآیند را تسهیل کرده‌اند. طبق رویه فعلی و استنادات حقوقی، اگر نصب آسانسور برای استفاده بهینه از ملک ضروری باشد (که معمولاً برای ساختمان‌های ۳ طبقه به بالا چنین تلقی می‌شود)، کسب رضایت اکثریت مالکین (بیش از نصف) که مالک بیش از نیمی از مساحت کل آپارتمان‌ها باشند، برای شروع پروژه کافی است. در بسیاری از موارد، کسب موافقت دو سوم مالکین به عنوان یک مرز اطمینان‌بخش در نظر گرفته می‌شود.

---

‌ماده 6 قانون تملک آپارتمان‌ها
چنانچه قراردادی بین مالکین یک ساختمان وجود نداشته باشد کلیه تصمیمات مربوط به اداره و امور مربوط به قسمت‌های مشترک به اکثریت آراء مالکینی است که بیش از نصف مساحت تمام قسمت‌های اختصاصی را مالک باشند.
تبصره – نشانی مالکین برای ارسال کلیه دعوتنامه‌ها و اعلام تصمیمات مذکور در این قانون همان محل اختصاصی آنها در ساختمان است مگر این‌که مالک نشانی دیگری را در همان شهر برای این امر تعیین کرده باشد.

---

نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به نصب آسانسور در قسمتهای مشاع آپارتمان

---

سوال : با توجه به ماده ۶ قانون تملک آپارتمان‌ها مصوب ۱۳۴۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی، آیا اکثریت مالکان می‌توانند در فضای مشترک و غیر اختصاصی (مشاع) آپارتمان، به‌رغم مخالفت یکی از مالکان اقدام به نصب آسانسور کنند؟

پاسخ اداره حقوقی نظریه شماره 7/1402/999 در مورد نصب آسانسور در قسمتهای مشاع آپارتمان

در نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه اعلام شده: اولاً، با توجه به اطلاق و عموم عبارت «امور مربوط به قسمت‌های مشترک» در ماده ۶ قانون تملک آپارتمان‌ها مصوب ۱۳۴۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی، چنانچه قرارداد دیگری بین مالکان ساختمان وجود نداشته باشد و اکثریت مالکان واحدهای آپارتمانی موافق نصب آسانسور در قسمت مشاعات باشند، نصب آسانسور به تصمیم اکثریت یادشده در صورتی که بیش از نصف مساحت تمام قسمت‌های اختصاصی را مالک باشند، مطابق حکم ماده یادشده است و در فرض سوال، مخالفت یکی از مالکان با این امر با رعایت شرایط فوق، مؤثر در مقام نیست.

ثانیاً، با توجه به قسمت اخیر ماده ۲ قانون تملک آپارتمان‌ها مصوب ۱۳۴۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی و ملاک تبصره ۳ ماده ۴ (اصلاحی ۱۳۷۶) این قانون و مفاد مواد ۳ و۲۳ آئین‌نامه اجرایی آن مصوب هشتم اردیبهشت سال ۱۳۴۷ با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ از آنجا که مالک‌های واحدهای زیرزمین و یا همکف استفاده مستمر و متعارفی از آسانسور ندارند، در تأمین و پرداخت هزینه‌های نصب، تعمیر و نگهداری آسانسور تکلیفی ندارند.

---

۲. چالش واحد همکف و طبقه اول

بزرگ‌ترین مخالفان نصب آسانسور معمولاً ساکنین طبقه همکف و اول هستند. استدلال آن‌ها منطقی است: آن‌ها از آسانسور استفاده‌ای نمی‌کنند اما باید در هزینه‌ها مشارکت کرده و سر و صدا و مزاحمت‌های دوره ساخت را تحمل کنند.

• راهکار حقوقی: طبق قانون، حتی اگر واحدی از امکانات مشترک استفاده نکند، موظف به پرداخت هزینه‌های مربوط به نگهداری و تعمیرات آن است. دادگاه‌ها معمولاً در صورت شکایت، مالکین مخالف را ملزم به همکاری و پرداخت سهم خود می‌کنند، زیرا آسانسور یک امکان ضروری برای کل ساختمان تلقی می‌شود.
• راهکار توافقی: بهترین رویکرد، مذاکره و توافق است. می‌توان با ارائه پیشنهادهایی مانند کاهش سهم پرداختی طبقه همکف یا معافیت کامل آن‌ها (و تقسیم سهم آن‌ها بین سایر طبقات)، رضایت آن‌ها را جلب کرد. این توافق حتماً باید به صورت کتبی و رسمی در یک صورت‌جلسه ثبت شود.

تبصره : البته با توجه به پاسخ اداره حقوقی نظریه شماره 7/1402/999 که بالاتر اشاره شد اگر استناد به آن موضوع صورت گیرد میتوان با توجه به بخش دوم یا ثانیا پاسخ گفت که با توجه به اینکه  مالک‌های واحدهای زیرزمین و یا همکف استفاده مستمر و متعارفی از آسانسور ندارند، در تأمین و پرداخت هزینه‌های نصب، تعمیر و نگهداری آسانسور تکلیفی ندارند.

---

۳. اخذ مجوزهای لازم از شهرداری

هرگونه تغییر در ساختار یا نمای ساختمان نیازمند اخذ مجوز از شهرداری منطقه است.

• پرونده شهرسازی: برای نصب آسانسور باید در شهرداری تشکیل پرونده داده شود. مدارک مورد نیاز معمولاً شامل سند مالکیت، مدارک شناسایی مالکین، صورت‌جلسه رضایت مالکین و نقشه‌های فنی است.
• بازدید کارشناس: کارشناس شهرداری از محل بازدید کرده و امکان‌سنجی اولیه را بررسی می‌کند.
• نقشه‌های مصوب: باید نقشه‌های معماری و سازه مربوط به محل نصب آسانسور توسط مهندس دارای صلاحیت تهیه و به تایید شهرداری و سازمان نظام مهندسی برسد.

آسانسور بدون استاندارد یعنی آسانسور بدون بیمه  : درصورت نصب آسانسور بدون اخذ گواهی استاندارد اولیه از سوی سازمان ملی استاندارد ایران، آن آسانسور تحت پوشش بیمه قرار نمی‌گیرد، اما گواهی بازرسی ادواری برای شمولیت بیمه، در مکان‌هایی غیر اداری و با تردد محدود اجباری نیست.

---

بخش دوم: ارزیابی فنی و امکان‌سنجی؛ آیا ساختمان شما پتانسیل دارد؟

پس از حل مسائل حقوقی، نوبت به بررسی فنی ساختمان می‌رسد. یک شرکت مشاور یا متخصص آسانسور باید ساختمان را به دقت بررسی کند.

۱. بررسی استحکام بنا

این مهم‌ترین بخش فنی است. ساختمان باید توانایی تحمل وزن اضافی آسانسور و نیروهای دینامیکی ناشی از حرکت آن را داشته باشد. یک مهندس سازه باید موارد زیر را تایید کند:

• مقاومت فونداسیون: برای حفر چاهک آسانسور (Pit) و تحمل بار سازه جدید.
• مقاومت تیرها و ستون‌ها: در نقاطی که سازه آسانسور به اسکلت ساختمان متصل می‌شود.
• وضعیت کلی سازه: عدم وجود ترک‌های عمیق یا فرسودگی شدید در اسکلت ساختمان.

۲. جانمایی و یافتن فضای مناسب

در ساختمان‌های قدیمی، یافتن فضای کافی بزرگ‌ترین چالش است.  گزینه‌های متداول عبارتند از:

• ۱. فضای چشم‌پله (Stairwell Core): ایده‌آل‌ترین حالت، وجود فضای خالی در مرکز راه‌پله است. در این حالت، کمترین تخریب و تغییر در معماری ساختمان لازم است.
• ۲. حیاط خلوت یا نورگیر: اگر فضای کافی در راه‌پله وجود نداشته باشد، می‌توان از فضای نورگیر یا حیاط خلوت استفاده کرد. این کار ممکن است نیازمند پوشاندن بخشی از نورگیر و ایجاد دسترسی‌های جدید از پاگردها باشد.
• ۳. نصب در نمای خارجی ساختمان: این گزینه که به “آسانسور پانوراما” یا “نمای شیشه‌ای” نیز معروف است، یک راهکار خلاقانه است. در این روش، چاه آسانسور به صورت یک سازه مجزا به نمای ساختمان متصل می‌شود و درب‌ها در محل پاگردها باز می‌شوند. این روش نیاز به مجوزهای خاص شهرداری برای تغییر در نما دارد.
• ۴. تخریب بخشی از پله‌ها یا واحدها: این گزینه، پرهزینه‌ترین و پیچیده‌ترین حالت است. در برخی موارد، با تخریب بخشی از پله‌ها و ایجاد پله‌های گرد یا کم‌عرض‌تر، می‌توان فضای لازم را ایجاد کرد. گاهی نیز با خرید بخشی از فضای انباری یا حتی واحد مسکونی، محل چاه آسانسور تامین می‌شود.

۳. تامین برق مورد نیاز

آسانسورها بسته به نوع ، نیاز به برق سه‌فاز یا تک فاز دارند. اگر کنتور عمومی ساختمان تک‌فاز است، و نیاز به برق سه فاز دارید باید برای اخذ انشعاب سه‌فاز از اداره برق اقدام شود که خود فرآیند و هزینه جداگانه‌ای دارد.

---

مطلب سودمند مرتبط : راهنمای ثبت نام برق سه فاز ( قیمت به روز + مراحل + مدارک )

---

بخش سوم: انواع آسانسورهای مناسب برای ساختمان‌های قدیمی

انتخاب نوع آسانسور به فضای موجود، بودجه و شرایط ساختمان بستگی دارد.

---

• ۱. آسانسورهای کششی بدون موتورخانه (MRL – Machine Room-Less):

• توضیحات: این آسانسورها محبوب‌ترین و بهترین گزینه برای ساختمان‌های قدیمی هستند. موتور آن‌ها بسیار کوچک و کم‌حجم بوده و در بالاترین قسمت چاه آسانسور نصب می‌شود.

• مزایا: عدم نیاز به ساخت موتورخانه مجزا در پشت‌بام (که بار اضافی به سازه وارد می‌کند و هزینه ساخت دارد)، مصرف انرژی کمتر، صدای کمتر و سرعت مناسب.

• معایب: هزینه اولیه کمی بالاتر نسبت به سیستم‌های قدیمی‌تر.

• نوع برق مصرفی : سه فاز

---

• ۲. آسانسورهای هیدرولیک:

• توضیحات: در این سیستم، کابین توسط یک جک هیدرولیکی به حرکت درمی‌آید. موتور و پمپ روغن را می‌توان با فاصله از چاه آسانسور (مثلاً در پارکینگ یا زیرزمین) نصب کرد.

• مزایا: حرکت بسیار نرم و بی‌صدا، عدم نیاز به سازه قوی در بالای چاه، مناسب برای ساختمان‌های کم‌ارتفاع (تا ۵-۶ طبقه).

• معایب: سرعت کمتر نسبت به آسانسورهای کششی، مصرف برق بالاتر، نیاز به حفر چاهک عمیق‌تر و احتمال نشت روغن.

• نوع برق مصرفی : سه فاز

---

• ۳. آسانسورهای خانگی یا هوم‌لیفت (Home Lifts):

• توضیحات: این آسانسورها، برای ظرفیت‌های کم (۲-۳ نفر) و ساختمان‌هایی با فضای بسیار محدود طراحی شده‌اند.

• مزایا: نیاز به حداقل فضا، عدم نیاز به حفر چاهک و تخریب، نصب سریع.

• معایب: سرعت بسیار پایین، ظرفیت کم، صدای نسبتاً زیاد و هزینه اولیه بالا.

• نوع برق مصرفی : تک فاز

---

• ۴.آسانسور وکیوم ( پنوماتیک) : 

• توضیحات: این آسانسورها با بهره‌گیری از فناوری پنوماتیک (ایجاد خلاء) و اختلاف فشار هوا برای جابجایی کابین کار می‌کنند. کابین در داخل یک استوانه شفاف و خودایستا حرکت می‌کند و برای بالا رفتن، هوای بالای کابین توسط توربین‌ها مکیده شده و برای پایین آمدن، هوا به آرامی به محفظه بازگردانده می‌شود. این آسانسورها برای ساختمان‌های با طبقات کم و به عنوان یک عنصر معماری مدرن و لوکس طراحی شده‌اند.

• مزایا: عدم نیاز مطلق به چاهک، موتورخانه و سازه نگهدارنده، نصب بسیار سریع و پاک، دید ۳۶۰ درجه پانوراما، مصرف انرژی پایین (فقط در هنگام بالا رفتن)، ایمنی بالا در زمان قطع برق (فرود خودکار).

• معایب: هزینه اولیه زیاد، ظرفیت بسیار محدود (اغلب ۱ یا ۲ نفر)، محدودیت در تعداد طبقات (معمولاً تا ۵ توقف)، سرعت پایین، ایجاد صدا توسط توربین‌های مکنده در طبقه آخر.

• نوع برق مصرفی : تک فاز

---

• 5.صندلی آسانسوری (پله‌پیما):
  

• توضیحات: این دستگاه که به آن بالابر پله یا صندلی پله‌پیما نیز گفته می‌شود، شامل یک صندلی است که بر روی یک ریل نصب‌شده در کنار راه‌پله حرکت می‌کند. این سیستم به صورت اختصاصی برای جابجایی یک فرد (به‌ویژه سالمندان و افراد دارای محدودیت حرکتی) طراحی شده و نیازی به هیچ‌گونه تغییر در ساختار اصلی ساختمان ندارد.

• مزایا: هزینه اولیه بسیار پایین‌تر از سایر انواع آسانسور، نصب فوق‌العاده سریع و بدون تخریب (معمولاً در یک روز)، عدم اشغال فضای عمومی ساختمان، قابلیت نصب بر روی انواع راه‌پله‌ها (صاف، پیچ‌دار و باریک).

• معایب: ظرفیت کاملاً محدود به یک نفر، عدم امکان جابجایی بار، ویلچر یا کالسکه، سرعت بسیار پایین، کاربری شخصی و عدم ارائه راه‌حل جامع برای تمام ساکنین، نیاز به توانایی کاربر برای نشستن و برخاستن از صندلی.

• نوع برق مصرفی : تک فاز

---

بخش چهارم: مراحل اجرایی؛ از قرارداد تا بهره‌برداری

پس از طی مراحل قانونی و فنی، فرآیند اجرایی به شرح زیر است:

1. انتخاب شرکت معتبر: یک شرکت آسانسور معتبر با رزومه قوی در زمینه نصب در ساختمان‌های قدیمی انتخاب کنید. حتماً از پروژه‌های قبلی آن‌ها بازدید کنید.
2. عقد قرارداد دقیق: قراردادی جامع شامل تمام جزئیات (نوع آسانسور، برند قطعات، زمان‌بندی، هزینه‌ها، تعهدات طرفین و خدمات پس از فروش) منعقد کنید.
3. آماده‌سازی محل: این مرحله شامل تخریب‌های لازم، حفر چاهک، مقاوم‌سازی سازه و آهن‌کشی چاه آسانسور است. این بخش معمولاً پر سر و صداترین و زمان‌برترین قسمت کار است.
4. نصب قطعات مکانیکی: شامل نصب ریل‌ها، درب‌های طبقات، کابین، وزنه تعادل و سیستم تعلیق.(در صورت وجود بسته به نوع)
5. نصب قطعات الکتریکی و راه‌اندازی: شامل نصب موتور، تابلو فرمان، سیم‌کشی‌ها و راه‌اندازی اولیه آسانسور.(در صورت وجود بسته به نوع)
6. اخذ گواهی استاندارد: پس از اتمام نصب، آسانسور باید توسط بازرسان سازمان ملی استاندارد ایران بازرسی شود. در صورت تایید تمام موارد ایمنی، گواهی استاندارد اولیه صادر می‌شود. این گواهی برای دریافت پایان کار از شهرداری و همچنین تحت پوشش قرار گرفتن بیمه، الزامی است.
7. تحویل نهایی و آموزش: شرکت مجری، آسانسور را به مدیر ساختمان تحویل داده و آموزش‌های لازم را به ساکنین ارائه می‌دهد.

---

بخش پنجم: برآورد هزینه‌ها و نحوه تقسیم آن

هزینه نصب آسانسور یک سرمایه‌گذاری بزرگ است و به عوامل متعددی بستگی دارد.

اجزای اصلی هزینه ( با توجه نوع آسانسور متغیر است ) :

• هزینه‌های جانبی: مشاوره، طراحی نقشه، اخذ مجوزها.
• هزینه آماده‌سازی: تخریب، آهن‌کشی، برق‌کشی سه‌فاز. (این بخش می‌تواند سهم قابل توجهی از کل هزینه باشد)
• هزینه خرید تجهیزات: شامل موتور، کابین، درب‌ها، تابلو فرمان و… که بسته به برند (ایرانی یا خارجی) و کیفیت، متغیر است.
• هزینه نصب و راه‌اندازی: دستمزد تیم اجرایی.
• هزینه استاندارد و بیمه: هزینه بازرسی و خرید بیمه‌نامه مسئولیت.

نحوه تقسیم هزینه بین واحدها:

• روش قانونی: طبق قانون تملک آپارتمان‌ها، هزینه‌ها باید به نسبت مساحت زیربنای هر واحد تقسیم شود (شارژ ساختمان). این روش در واقع بر همان منطق مربوط به ماده ۶ قانون تملک آپارتمان‌ها است، که رضایت اکثریت مالکین (بیش از نصف) که مالک بیش از نیمی از مساحت کل آپارتمان‌ها باشند نیاز بود. در واقع از آنجایی که مساحت ، حق تصمیم ایجاد کرده بود در اینجا هم بر حسب مساحت هزینه ها تقسیم می شود.
• روش توافقی (مرسوم و منصفانه‌تر): از آنجایی که طبقات بالاتر بهره‌مندی بیشتری از آسانسور دارند، روش تقسیم بر اساس “ضریب طبقه” عادلانه‌تر است و راحت‌تر مورد توافق قرار می‌گیرد. یک فرمول متداول به این صورت است:
• طبقه اول: ضریب ۱
• طبقه دوم: ضریب ۲
• طبقه سوم: ضریب ۳
• طبقه چهارم: ضریب ۴
• واحد همکف: معمولاً با توافق، سهم بسیار کمی پرداخت می‌کند یا معاف می‌شود.

در این روش، مجموع ضرایب محاسبه شده و کل هزینه پروژه بر این مجموع تقسیم می‌شود تا سهم هر “ضریب” به دست آید. سپس سهم هر واحد با ضرب کردن ضریب طبقه‌اش در این عدد محاسبه می‌شود.

---

بخش ششم : مثال عملی تقسیم هزینه های نصب آسانسور در ساختمان قدیمی 

مثال زیر را با هم بررسی می کنیم :

صورت مسئله

• هزینه کل پروژه نصب آسانسور: ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان ( به عنوان مثال )
• ساختمان: ۵ طبقه مسکونی بالای یک طبقه همکف (در مجموع ۶ طبقه)
• تعداد واحد در هر طبقه: ۲ واحد
• متراژ واحدها در هر طبقه: یک واحد ۱۰۰ متری و یک واحد ۵۰ متری

مفروضات برای محاسبه

1. روش توافقی: طبق توافق، واحد(های) طبقه همکف از پرداخت هزینه معاف هستند، زیرا استفاده‌ای از آسانسور ندارند. این رایج‌ترین و منصفانه‌ترین فرض در این روش است.
2. روش قانونی: طبق قانون، هزینه جزو هزینه‌های مشترک ساختمان است و باید بر اساس متراژ بین همه واحدها (حتی همکف) تقسیم شود، مگر اینکه همه مالکین به روش دیگری توافق کنند.

---

روش اول: محاسبه به روش توافقی (بر اساس ضریب طبقه)

در این روش، متراژ واحدها تاثیری در محاسبه ندارد و فقط “طبقه” تعیین‌کننده سهم پرداختی است. این روش بر این منطق استوار است که بهره‌مندی واحدها از آسانسور به طبقه‌شان بستگی دارد، نه به اندازه‌شان.

مرحله ۱: محاسبه مجموع کل ضرایب ساختمان

ابتدا ضرایب هر طبقه را در تعداد واحدهای آن طبقه ضرب کرده و سپس همه را با هم جمع می‌کنیم.

• طبقه همکف: ۲ واحد با ضریب ۰ = ۰
• طبقه اول: ۲ واحد با ضریب ۱ = ۲
• طبقه دوم: ۲ واحد با ضریب ۲ = ۴
• طبقه سوم: ۲ واحد با ضریب ۳ = ۶
• طبقه چهارم: ۲ واحد با ضریب ۴ = ۸
• طبقه پنجم: ۲ واحد با ضریب ۵ = ۱۰

مجموع کل ضرایب = 0+2+4+6+8+10=30

مرحله ۲: محاسبه ارزش مالی هر یک واحد ضریب

کل هزینه پروژه را بر مجموع ضرایب تقسیم می‌کنیم تا بفهمیم هر “ضریب” چقدر ارزش دارد.

• ارزش هر ضریب = (هزینه کل) / (مجموع ضرایب)
• ارزش هر ضریب = 500,000,000/30≈16,666,667

مرحله ۳: محاسبه سهم پرداختی هر واحد

حالا سهم هر واحد را با ضرب کردن ضریب طبقه‌اش در ارزش هر ضریب به دست می‌آوریم. توجه کنید که در این روش، هر دو واحد یک طبقه مبلغ یکسانی پرداخت می‌کنند. زیرا بر اساس ارتفاع است و نه متراژ .

• سهم هر واحد طبقه همکف: 16,666,667 = 0×16,666,667=0 تومان
• سهم هر واحد طبقه اول: 1×16,666,667=16,666,667 تومان
• سهم هر واحد طبقه دوم: 2×16,666,667=33,333,334 تومان
• سهم هر واحد طبقه سوم: 3×16,666,667=50,000,001 تومان
• سهم هر واحد طبقه چهارم: 4×16,666,667=66,666,668 تومان
• سهم هر واحد طبقه پنجم: 5×16,666,667=83,333,335 تومان

(مجموع کل مبالغ به دلیل گرد کردن اعشار، دقیقاً ۵۰۰ میلیون تومان می‌شود)

---

مقایسه با روش دوم: محاسبه به روش قانونی (بر اساس متراژ)

برای اینکه ببینید روش توافقی چقدر متفاوت و اغلب منصفانه‌تر است، بیایید همین مثال را به روش قانونی (که کمتر مورد توافق قرار می‌گیرد) حل کنیم.

مرحله ۱: محاسبه متراژ کل ساختمان

• متراژ هر طبقه: 100+50=150  متر مربع
• تعداد کل طبقات (با احتساب همکف): ۶ طبقه
• مجموع کل متراژ ساختمان = 150×6=900 متر مربع

مرحله ۲: محاسبه هزینه به ازای هر متر مربع

• هزینه هر متر مربع = (هزینه کل) / (مجموع متراژ)
• هزینه هر متر مربع = 500,000,000/900≈555,556 تومان

مرحله ۳: محاسبه سهم پرداختی هر واحد

در این روش، سهم هر واحد صرفاً بر اساس متراژ آن است و طبقه هیچ تاثیری ندارد.

• سهم واحد ۵۰ متری (در هر طبقه‌ای): 50×555,556=27,777,800 تومان
• سهم واحد ۱۰۰ متری (در هر طبقه‌ای): 100×555,556=55,555,600 تومان

---

جدول مقایسه‌ بین روش ضریبی  و روش قانونی

---

نتیجه‌گیری از مثال:

همانطور که در جدول مشخص است:

1. روش توافقی (ضریبی): فشار مالی اصلی را بر دوش طبقات بالاتر که بیشترین استفاده را از آسانسور می‌برند، قرار می‌دهد و طبقات پایین‌تر و همکف هزینه کمتر یا هیچ هزینه‌ای پرداخت نمی‌کنند.
2. روش قانونی (متراژ): فشار مالی را بر اساس اندازه ملک تقسیم می‌کند و برای ساکنین طبقات بالا بسیار به‌صرفه‌تر و برای ساکنین طبقات پایین (به‌خصوص همکف) بسیار ناعادلانه است.

به همین دلیل است که “روش توافقی بر اساس ضریب طبقه” تقریباً همیشه بهترین و منطقی‌ترین راهکار برای جلب رضایت اکثریت ساکنین در پروژه‌های نصب آسانسور در ساختمان‌های قدیمی است.

---

نتیجه‌گیری

نصب آسانسور در یک ساختمان قدیمی، پروژه‌ای پیچیده اما شدنی و بسیار ارزشمند است. کلید موفقیت در این پروژه، صبر، مذاکره، برنامه‌ریزی دقیق و انتخاب متخصصین حرفه‌ای است. این فرآیند با یک گفتگوی سازنده بین همسایگان آغاز می‌شود، با ارزیابی دقیق فنی و قانونی ادامه می‌یابد و با انتخاب یک شرکت مجری معتبر به سرانجام می‌رسد. اگرچه چالش‌های زیادی در مسیر وجود دارد، اما نتیجه نهایی یعنی افزایش رفاه، ایمنی و ارزش ملک، تمام این تلاش‌ها را توجیه‌پذیر می‌سازد.