اعتراضات بازار و صنعت آسانسور، در تاریخ هفتم دیماه ۱۴۰۴، گروهی از کسبه در بازارهای تهران در واکنش به نوسانات شدید قیمت دلار، ناپایداری بازار و افزایش مشکلات معیشتی، دست به اعتراض زدند. این موج اعتراضی که از پایتخت آغاز شده بود، بهسرعت به سایر شهرهای کشور نیز گسترش یافت.
اکنون، با گذشت یک ماه از آن رویداد و در حالی که بازار همچنان در التهاب و بیثباتی به سر میبرد، برای بررسی دقیقتر وضعیت، با برخی از فروشندگان در شهرهای مختلف کشور دربارهی میزان تقاضا و فروش محصولاتشان به گفتگو نشستهایم.
مهرداد پوریای ولی، مدیر فروشگاه مهرداد در اصفهان
مهرداد پوریای ولی معتقد است که از زمان شروع اعتراضات بازار، و بهویژه پس از «جنگ ۱۲ روزه»، فروش به دلیل کاهش ساختوساز به شدت پایین آمده است. او در گفتگو با پلکان تصریح کرد:
«بهخاطر شرایط نامناسب بازار، قیمتها مشخص نیستند و مردم ترجیح میدهند پول خود را ذخیره کنند.»
وضعیت عرضه و تقاضا:
مدیر فروشگاه مهرداد در اصفهان افزود: «تقاضا برای کالای خارجی و داخلی تقریباً برابر است، اما فروش محصولات خارجی بهدلیل کمبود جنس، به ویژه موتور گیرلس که اکثر بازرگانیها آن را موجود ندارند، کاهش یافته است. در این میان، برخی شرکتها، بهخصوص توزیعکنندگان کالای خارجی، به دلیل نبود اینترنت و مشخص نبودن قیمت دلار، فروش خود را متوقف کردهاند و دسترسی به آنها ممکن نیست.»
افزایش قیمتها:
او همچنین اشاره کرد که با وجود تلاش شرکتهای داخلی برای حفظ ثبات قیمتها، قطعاتی همچون ریل، موتور گیرلس، تراول کابل و سیم بکسل همگی با افزایش قیمت ۳۰ الی ۴۰ درصدی مواجه شدهاند.
پوریای ولی در پایان، ضمن ابراز نگرانی عمیق درباره شرایط و آینده کاری این صنعت، تأکید کرد که هزینههای خرید تقریباً با سود حاصل از فروش برابر شده است. او ابراز امیدواری کرد که پیش از آنکه فعالان این حوزه سرمایه خود را به بازارهای دیگر منتقل کرده و از این صنعت خارج شوند، شرایط بهبود یابد.
رضا ثروتی، مدیریت فروشگاه آسانسور ثروتی در تبریز
رضا ثروتی، وضعیت فعلی بازار را اینگونه توصیف میکند:
«مشتریها در وضعیت فعلی نمیگویند کالای خارجی میخواهیم یا ایرانی؛ تنها درخواستشان این است که ارزانترین محصولات را برایشان فاکتور کنیم.»
کاهش قدرت خرید:
او در ادامه گفتگو با پلکان افزود: «قدرت خرید مردم به شدت پایین آمده و عرضه و تقاضا دیگر با یکدیگر همخوانی ندارند. تولیدکنندگان نیز فروش چندانی ندارند؛ یک روز کالا را موجود اعلام میکنند و فردای آن روز میگویند تمام شده است.»
با این حال، ثروتی بر همکاری بالای شرکتها در ارسال محصولات و پیشنهاد برندهای جایگزین در صورت عدم موجودی تأکید کرد و گفت: «تولیدکنندگان داخلی در برابر افزایش قیمت مقاومت زیادی کردند، اما در نهایت برای محصولاتی که با ارز وارد کردهاند یا قطعات وارداتی که در خط تولید خود استفاده میکنند، ناچار به افزایش قیمت شدهاند.»
نگاهی به آمار: جهش ۱۴ درصدی دلار در یک ماه
لازم به ذکر است که قیمت دلار پیش از آغاز اعتراضات، در تاریخ ششم دیماه ۱۴۰۴، با افزایشی ۱.۶۴ درصدی نسبت به روز قبل، به کانال ۱۳۶ هزار تومان رسیده بود.
امروز، چهاردهم بهمنماه ۱۴۰۴، قیمت دلار به کانال ۱۵۵ هزار تومان رسیده است. این آمار نشاندهندهی افزایش حدوداً ۱۴ درصدی (۱۳.۹۷٪) قیمت دلار تنها در یک ماه است که خود گواهی بر عمق ناپایداری بازار در این دوره است.
جدول مقایسه ای نمونه ای از رشد قیمت ها
| برند موتور | قیمت ۱۸ دی ماه | قیمت ۱۴ بهمن | مقدار افزایش (درصد) |
|---|---|---|---|
| بهران AC1 | ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان | ۱۳۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان | ۱۰.۸ % |
| پرگاس | ۱۳۹,۹۰۰,۰۰۰ تومان | ۱۴۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان | ۳.۶۴ % |
ارزیابی جدید بازار: بهبودی نسبی در آستانه عید
اما حال امروز بازار چطور است؟ پس از گذشت بیش از یک ماه از آغاز اعتراضات بازار، نگاهی داریم به تازهترین ارزیابیها از وضعیت خرید و فروش.
بهبود در مقایسه با ماههای گذشته
رضا ثروتی معتقد است که شرایط تغییر کرده و اوضاع خرید و فروش نسبت به ماههای گذشته بهتر شده است. این دیدگاه نشاندهنده یک رونق نسبی پس از دوره رکود عمیق است.
رونق موقت، اما نه به اندازه سالهای قبل
مهرداد پوریای ولی نیز این بهبودی را تأیید میکند و دلیل آن را نزدیک شدن به ایام عید نوروز میداند. به گفته او، اوضاع فروش نسبت به چند ماه گذشته بهبود یافته است.
اما او یک نکته کلیدی و قابل تامل را اضافه میکند:
«در مقایسه با سالهای قبل، درصد فروش همچنان پایینتر است.»
این اظهارات نشان میدهد که اگرچه بازار از رکود شدید یک ماه گذشته فاصله گرفته است، اما هنوز تا رسیدن به شرایط عادی و رونق سالهای پیشین فاصله زیادی دارد.
بدون دیدگاه